Gia đình Sonhanhhaha

Phạm Thị Hoài dịch Nguồn : Dịch từ bản tiếng Anh, in trong Wellesley Magazine , số ra ngày 26 tháng Tư 1942, tr. 212, là Phụ lục 3 trong cuốn The Tender Friendship and the Charm of Perfect Accord: Nabokov and His Father của Gavriel Shapiro, tr. 263-264, University of Michigan Press, 2014. Một học giả nọ ở một nước nọ sau một biến động xã hội nọ, khi chính thức được hỏi, ông thấy chế độ mới thế nào, đã trả lời: “Thấy ngạc nhiên”. Một con người bình thường ắt ngạc nhiên khi phát hiện ra rằng trí óc của riêng mình là một thứ có thể và buộc phải quốc hữu hóa và phân phối bởi chính quyền, và đó là toàn bộ những gì có thể nói về các chế độ độc tài hiện đại. Chúng tự thân đã quá xấu xí và ù lì và kinh tởm để có thể khêu gợi một điều gì ngoài sự khinh bỉ. Nhưng có một ngạc nhiên kiểu khác khi ta thử định nghĩa, trạng huống bình thường của sự vật chính xác là thế nào. Dân chủ hóa ra là định nghĩa tốt nhất, và điều đó khiến ta sửng sốt không khác gì Monsieur Jourdain của Moliè...

John Pomfret: The global backlash against China is growing Washington Post, 19 December 2017 Người dịch: Huỳnh Hoa   John Pomfret (*) Một sự phản kháng toàn cầu (global backlash) chống lại nước Cộng hòa nhân dân Trung Hoa đang hình thành. Ở Úc, nỗ lực của Trung Quốc sử dụng người đại diện để đưa tiền bạc vào hệ thống chính trị Úc đã khiến một thượng nghị sĩ phải từ chức tuần trước và thôi thúc chính phủ nước này đưa ra hàng loạt luật lệ ngăn chặn ảnh hưởng của nước ngoài. Ở châu Âu, lời cảnh báo ngày càng gay gắt nhắm vào lối làm ăn kiểu con buôn của Trung Quốc và tham vọng của nước này muốn thâu tóm nhanh các doanh nghiệp châu Âu có công nghệ sáng tạo… Ở Hoa Kỳ, cộng đồng các doanh nhân, từ lâu là nền móng cho quan hệ giữa Hoa Kỳ với Trung Quốc, giờ đã không còn nhất trí trong vấn đề làm thế nào theo đuổi quan hệ với Bắc Kinh. Nhiều doanh nghiệp Mỹ bị thua lỗ ở Trung Quốc. Kết quả là, nhiều vấn đề k...

Andrew Nathan: Self-interest shapes China’s policies toward the international order East Asia Forum, 19 December 2017 Người dịch: Huỳnh Hoa Andrew J Nathan (*) Sự gia tăng ngoạn mục về kinh tế, chính trị và quyền lực mềm của Trung Quốc từ thập niên 1990 đã làm phát sinh mối quan tâm ngày càng tăng rằng Bắc Kinh đang tìm cách lật đổ trật tự tự do quốc tế (liberal international order) . Cái trật tự thời hậu chiến do Hoa Kỳ xây dựng bao gồm một bộ quy tắc và các thiết chế (institutions) thúc đẩy thương mại tự do và tương tác kinh tế “mở”, thiết lập những thủ tục, trình tự giải quyết tranh chấp giữa các quốc gia một cách hòa bình, căn cứ theo luật lệ. Vài người tin rằng, Trung Quốc đang tìm cách thay đổi trật tự này theo những cách thức rất căn bản. Amitav Acharya chẳng hạn, đã viết “sẽ là ngụy biện nếu cho rằng bởi vì Trung Quốc, Ấn Độ và những cường quốc đang nổi lên khác là những người hưởng lợi ...

Andrew Browne: The West Faces Up to Reality: China Won’t Become ‘More Like Us’ Wall Street Journal, 12 December 2017 Người dịch: Huỳnh Hoa   Đã chấm dứt trò giả tưởng rằng Bắc Kinh cuối cùng sẽ tiếp thu các giá trị phương Tây   Andrew Browne (*) Trong nhiều thập niên, quan hệ giữa Trung quốc và phương Tây đặt nền móng trên ảo vọng và sự giả vờ. Các chính trị gia phương Tây tự bỡn cợt mình với suy nghĩ rằng, hệ thống của Trung quốc sẽ theo thời gian mà biến cải, từ chuyên chế và trung ương tập quyền sang dân chủ và cởi mở. Về phần mình, Trung quốc đã khéo ngụy trang tham vọng toàn cầu của họ. Tuân theo châm ngôn của Đặng Tiểu Bình “thao quang dưỡng hối” (giấu mình chờ thời), Trung quốc đã tự xây dựng thành một người khổng lồ về sản xuất công nghiệp, một thương nhân lớn nhất thế giới, tích lũy một sức mạnh quân sự “cứng” và phóng chiếu ảnh hưởng “mềm”, đôi khi lén ...

Câu chuyện TPP & EVFTA: Họa vô đơn chí   Nguyễn Quang Dy Kết thúc năm 2017, Việt Nam vẫn trong vòng xoáy của các sự kiện bất thường và hệ quả bất định mà nguyên nhân vừa do khách quan vừa do chủ quan, vừa do thiên tai vừa do nhân họa. Nhưng có một nghịch lý đáng buồn là rủi ro đang ập đến cùng lúc như “họa vô đơn chí”. Trong khi Việt Nam ngày càng cô đơn, sức lực cạn kiệt, phải đối phó với nhiều thách thức, thì tay phải và tay trái vẫn choảng nhau, thậm chí tự bắn vào chân mình. Các sự kiện bất thường   Ngay sau khi Donald Trump trở thành tổng thống Mỹ, giấc mộng TPP đã tan thành mây khói. Để cứu vãn TPP tồn tại như một hiệp định “vịt què” (vì “méo mó có hơn không”), 11 thành viên còn lại đã cố gắng duy trì khuôn khổ TPP-11 (hay CPTPP). Họ vẫn nuôi hy vọng một ngày nào đó ông Trump có thể quay lại TPP (hoặc 4 năm nữa ông ấy có thể thất cử). Nhưng câu chuyện TPP-1...

Francis Fukuyama: Why Populist Nationalism Now? The American Interest, 30 November 2017 Người dịch: Huỳnh Hoa   Sự dâng trào của chủ nghĩa dân túy Vì sao chủ nghĩa dân tộc dân túy trỗi dậy vào lúc này? Francis Fukuyama     Những cội nguồn kinh tế, chính trị và văn hóa sinh ra sự trỗi dậy của chủ nghĩa dân tộc dân túy khắp thế giới. [Đây là phần thứ hai của bài về chủ nghĩa dân túy. Phần đầu ở đây . Phiên bản truyền hình trên internet (podcast) cũng có ở đây ]. Có ba lý do tại sao chúng ta đang chứng khiến sự trỗi dậy của chủ nghĩa dân tộc dân túy vào nửa sau của thập niên 2010: kinh tế, chính trị và văn hóa. Những nguồn gốc kinh tế của chủ nghĩa dân túy đã được chú ý và bàn luận rộng rãi. Lý thuyết thương mại nói với chúng ta rằng, tính gộp lại tất cả các quốc gia tham gia vào cơ chế thương mại tự do đều giàu có lên; nhưng cũng chính lý thuyết ấy nói với chúng t...

Robert Zoellick: The Peril of Trump’s Populist Foreign Policy Wall Street Journal, 28 November 2017 Người dịch: Huỳnh Hoa Mối hiểm họa của chính sách ngoại giao dân túy của Trump Robert B. Zoellick (*)     Cung cách thương lượng của ông ta đề cao sự mơ hồ và chiến thuật bên miệng hố chiến tranh mà không hề có kế hoạch cho những gì sẽ xảy ra sau đó. Hồi đầu năm nay một trong những chính khách lão thành của Hoa Kỳ tiên đoán rằng nỗi khao khát thành công của ông Donald Trump sẽ đẩy ông tổng thống tới một chính sách ngoại giao có tính truyền thống hơn. Tôi phản bác rằng, điều đó phụ thuộc vào cách ông Trump định nghĩa thế nào là thành công. Giờ đây chúng ta đã có câu trả lời: chính sách ngoại giao của ông Trump phản ánh bản năng của ông ta trong việc tái sắp xếp chính trị trong quốc nội, dựa trên chủ nghĩa dân túy của người nổi tiếng. Các phong trào dân túy được kích thích bởi nỗi phẫn...

Francis Fukuyama: What Is Populism? American Interest, 28 November 2017   Người dịch: Huỳnh Hoa   Chủ nghĩa dân túy là gì? Francis Fukuyama   Thuật ngữ “chủ nghĩa dân túy” (populism) đã được sử dụng rất lỏng lẻo trong thời gian gần đây. Chúng ta cần xác định rõ hơn. Những năm gần đây đã trỗi dậy những hình thức mới của chủ nghĩa dân tộc dân túy (populist nationalism) mà ngày nay đã trở thành mối đe dọa chính đối với trật tự tự do quốc tế từng là nền tảng của hòa bình và thịnh vượng trên toàn cầu từ sau năm 1945. Chế độ dân chủ tự do đã liên tiếp bị các chế độ chuyên chế đe dọa trong suốt thế kỷ qua, ngoại trừ giai đoạn 1991-2008 khi quyền lực của Hoa Kỳ giữ vị trí gần như bá chủ. Ngày nay, một kiểu đe dọa khác đã nổi lên, các nền dân chủ ổn định đã tự thúc thủ trước các thế lực chính trị phi tự do được dẫn dắt bởi các niềm đam mê của người dân. Tuy vậy, thuật ngữ “chủ ngh...